1803 → dziś

Mon Plaisir, czyli Wieża Wilhelma

Zbudowana jako prywatne obserwatorium Adolpha Traugotta von Gersdorfa, przez dwa wieki zmieniała właścicieli, nazwy i funkcje - od gabinetu naukowego przez restaurację z tarasem po ruinę przy granicy.

Rysunek wieży od północy: murowany trzon, drewniana altana widokowa, obok szopa z bali i sterta drewna
Ze zbiorów Görlitzer Sammlungen. Widok od północy, rysowany 30 lipca 1804 roku

1803 → dziś

Dwa wieki nazw i funkcji

1803

Początek budowy

Gersdorf zatrudnia rzemieślników z Pobiednej - to swoiste prace interwencyjne w czasie kryzysu. W trakcie budowy obiekt nazywany jest Gersdorf Turm.

1804

Mon Plaisir

Wieża staje na Gierałtówku, 535 m n.p.m., ok. 1,5 km od pałacu. Rzut 7,70 × 6,50 m, mury grubości około metra, murowany trzon wysokości 17 m. Z tarasu widać Smrk (1124 m n.p.m.) i Stóg Izerski (1105 m n.p.m.).

1807

Śmierć budowniczego

Zbiory naukowe trafiają do Görlitz, pod opiekę Górnołużyckiego Towarzystwa Naukowego, którego Gersdorf był współzałożycielem. Obserwatorium zostaje zamknięte.

1823 i 1830

Zmiany właścicieli

Majątek przechodzi z rąk do rąk - po Gersdorfach kolejni właściciele Pobiednej.

ok. 1850

Pierwszy remont

Wieża zostaje odrestaurowana i otwarta dla odwiedzających.

1876-1885

Joseph Robrecht

Nowy gospodarz podwyższa konstrukcję i otwiera restaurację panoramiczną. W piwnicy o murach 80-100 cm chłodzi się beczka na 200 litrów piwa.

2 września 1890

Wieża Cesarza Wilhelma

W dwudziestą rocznicę bitwy pod Sedanem wieża zostaje przemianowana na Kaiser Wilhelm-Turm.

1899-1903

Po Robrechcie

Po śmierci gospodarza obiekt zmienia właścicieli: sprzedaż w 1900, Landes Bank w 1902, wreszcie książę Christian Kraft zu Hohenlohe-Öhringen w 1903.

1903-1945

Pod rządami książąt

W wieży działa małe muzeum regionalne, a kompleks przy niej zostaje ponownie rozbudowany i oferuje restaurację oraz pokoje gościnne. Jest elektryczne oświetlenie, centralne ogrzewanie i telefon - numer Flinsberg 245.

po 1945

Strefa graniczna

Kilkaset metrów od granicy ruch turystyczny zamiera; opuszczony obiekt niszczeje. W polskiej wersji nazwy zostaje Wieża Wilhelma.

lata 60.

Rozbiórka

Drewnianą część nad murowanym trzonem zwalono z powodów bezpieczeństwa. Zostaje mur, napis nad wejściem i nisza po popiersiu.

2025

Powrót do Mon Plaisir

Fundacja Lausatia & Silesia rozpoczyna porządkowanie terenu i przywraca pierwotną nazwę.

Opracowanie historyczne: Rafał Wróblewski, Leszek Bartnik (pobiedna.pl)

Co przed nami

Co planujemy w odbudowanej wieży

Odtworzenie muzeum, przywrócenie funkcji obserwatorium astronomicznego i centrum kulturalno-naukowe przy wieży. W dalszej fazie - restauracja z pokojami dla gości.

Kolejność prac wynika z zaleceń konserwatorskich: najpierw projekt budowlany, zabezpieczenie murów oraz terenu kompleksu, potem odbudowa części nad murowanym trzonem wieży. Postępy prac opisujemy w dzienniku odbudowy.

Opracowanie historyczne: Rafał Wróblewski, Leszek Bartnik (pobiedna.pl)

Rysunek elewacji odbudowanej wieży: murowany trzon, drewniana nadbudowa z gontem i czerwonym dachem, przy podstawie budynek z gankiem
Tak ma wyglądać wieża po odbudowie - rysunek koncepcyjny

Jak możesz pomóc

Odbudujmy ją razem

Możesz wesprzeć projekt finansowo, rzeczowo lub kompetencyjnie - a także po prostu przyjść na wydarzenie i opowiedzieć o wieży znajomym.